Podatek od kryptowalut w UK 2026 – jak rozliczyć Bitcoin i inne krypto w Self Assessment
W sierpniu 2026 roku HMRC po raz pierwszy opublikował oficjalne dane dotyczące zysków z kryptowalut. Liczby mówią same za siebie: w roku podatkowym 2024/25 aż 17 600 osób rozliczyło sprzedaż lub wymianę krypto, a łączny zysk sięgnął 1,38 mld funtów. 240 z nich zadeklarowało ponad milion funtów każda.
Jeśli mieszkasz w UK i masz Bitcoina, Ethereum albo kilka altcoinów, które kupiłeś „na boku”, ta statystyka powinna dać Ci do myślenia. Od stycznia 2026 roku Wielka Brytania wdraża międzynarodowy system raportowania CARF, a pierwsze dane z giełd mają trafić do HMRC w 2027 roku. Urząd będzie więc wiedział więcej, niż Ci się wydaje.
Poniżej wyjaśniamy, jak działa podatek od kryptowalut w UK, ile realnie zapłacisz, jak obliczyć zysk i gdzie dokładnie wpisać go w zeznaniu Self Assessment za rok 2025/26. Termin na złożenie i opłacenie zeznania mija 31 stycznia 2027.
Czy kryptowaluty są opodatkowane w UK?
Tak. HMRC nie traktuje Bitcoina ani Ethereum jako pieniądze. Dla osoby prywatnej to po prostu składnik majątku, podobnie jak akcje czy obrazy, więc w grę wchodzą dwa podatki. Który z nich Cię dotyczy, zależy od tego, co robisz z tokenami.
Capital Gains Tax (CGT) płacisz, gdy rozporządzasz kryptowalutą, którą już posiadasz. HMRC nazywa to „disposal”, czyli zbyciem. Za zbycie uznaje się:
- sprzedaż tokenów za funty lub inną walutę,
- wymianę jednej kryptowaluty na inną (także BTC na ETH),
- zapłatę tokenami za towary lub usługi,
- przekazanie tokenów innej osobie, z wyjątkiem małżonka, partnera w związku cywilnym i organizacji charytatywnych.
Samo posiadanie krypto nie rodzi podatku. Kupno też nie. Podatek pojawia się dopiero w momencie zbycia.
Income Tax i składki NI dotyczą kryptowalut, które dostajesz jako dochód: z wynagrodzenia od pracodawcy, z miningu, stakingu czy lendingu, także w DeFi. Tu liczy się wartość tokenów w funtach w dniu ich otrzymania.
Najczęstsza pułapka? Wymiana krypto na krypto. Wiele osób zakłada, że skoro nie wypłaciło środków na konto bankowe, to nic się nie stało. Z punktu widzenia HMRC wygląda to tak: zbyłeś jeden token i kupiłeś drugi, a więc powstał zysk (albo strata), który trzeba policzyć.
Ile zapłacisz: stawki CGT i roczne zwolnienie
Każdy rok podatkowy (od 6 kwietnia do 5 kwietnia) masz do dyspozycji roczne zwolnienie z CGT w wysokości 3 000 funtów. To kwota zysku netto, nie wartość sprzedaży. Obejmuje wszystkie Twoje aktywa łącznie, więc jeśli w tym samym roku sprzedałeś też akcje z zyskiem, oba zyski sumują się.
Zysk powyżej tej kwoty opodatkowany jest według dwóch stawek:
| Twoja sytuacja | Stawka CGT (2025/26) |
|---|---|
| Zysk mieści się w niewykorzystanej części podstawowego progu podatkowego | 18% |
| Zysk wykracza poza ten próg | 24% |
O stawce decyduje to, ile miejsca zostało w progu po Twoich zarobkach. Zyski dolicza się „na górę” dochodu, dlatego ktoś, kto zarabia 30 000 funtów rocznie, a na krypto zyskał 10 000 funtów, zapłaci 18% od 7 000 funtów (po odjęciu zwolnienia), czyli 1 260 funtów. Osoba w progu 40% zapłaci od tej samej kwoty 24%, czyli 1 680 funtów.
Kiedy trzeba cokolwiek zgłaszać? Zyski poniżej 3 000 funtów rocznie zwykle nie wymagają działania. Zeznanie musisz jednak złożyć, jeśli łączny zysk przekracza zwolnienie albo wpływy ze wszystkich zbyć w roku przekraczają 50 000 funtów. Zgłosić należy również stratę, jeśli chcesz ją odliczyć w przyszłości. HMRC wymaga, by straty zgłosić w ciągu czterech lat od końca roku podatkowego, w którym powstały.
Straty z krypto możesz odjąć od zysków z krypto i od zysków z innych aktywów, ale dopiero po ich zgłoszeniu.
Jak policzyć zysk: pooling, reguła 30 dni i przykład
Tutaj większość osób się gubi, bo HMRC nie pozwala wybrać, „który” Bitcoin sprzedajesz. Obowiązuje zasada łączenia kosztów w tak zwane pule (Section 104 pool). Każdy rodzaj tokena ma własną pulę, do której wrzucasz koszt każdego zakupu. Przy sprzedaży odejmujesz proporcjonalną część średniego kosztu puli.
Przykład. Kupujesz 1 BTC za 20 000 funtów, a po kilku miesiącach drugi za 30 000 funtów. W puli masz 2 BTC o łącznym koszcie 50 000 funtów, czyli średnio 25 000 funtów za sztukę. Sprzedajesz jednego za 40 000 funtów. Do rozliczenia bierzesz koszt 25 000 funtów (nie 20 000), więc zysk wynosi 15 000 funtów. Od tej kwoty odejmujesz jeszcze opłaty transakcyjne.
Są dwa wyjątki od puli, które działają w pierwszej kolejności:
- Reguła „tego samego dnia”. Jeśli tego samego dnia kupujesz i sprzedajesz ten sam token, te transakcje parują się ze sobą.
- Reguła 30 dni. Jeśli odkupisz token w ciągu 30 dni od sprzedaży, koszt odkupu zostaje przypisany do tej sprzedaży, a nie do puli. Reguła ma zapobiegać sztucznemu „realizowaniu” strat tuż przed końcem roku podatkowego.
Do kosztów możesz zaliczyć między innymi opłaty transakcyjne, koszt wyceny potrzebnej do obliczenia zysku oraz proporcjonalną część kosztów z puli. Nie odliczysz natomiast kosztów samego miningu, takich jak sprzęt czy prąd, ani wydatków, które już ujęto przy rozliczaniu Income Tax.
Giełdy często generują raporty z transakcji. Przydadzą się, ale nie są kalkulacją podatku i nie śledzą kosztów puli. Odpowiedzialność za prowadzenie rejestru leży po Twojej stronie. Dla każdej transakcji zapisuj datę, rodzaj i liczbę tokenów, wartość w funtach oraz stan puli przed i po zbyciu.
Staking, mining, airdropy i płatności w krypto
Gdy tokeny nie pochodzą z Twojego zakupu, zasady są inne i warto je rozdzielić.
Staking, mining i lending. Jeśli nie prowadzisz w tym zakresie działalności gospodarczej, HMRC traktuje otrzymane tokeny jako „inny dochód podlegający opodatkowaniu”. Opodatkowana jest ich wartość w funtach w dniu otrzymania. Masz do dyspozycji roczny limit 1 000 funtów na dochody z handlu i dochody różne. Jeśli łączny dochód tego rodzaju mieści się między 1 000 a 2 500 funtów, trzeba o tym poinformować HMRC. Powyżej 2 500 funtów konieczna jest rejestracja do Self Assessment. Przy regularnym, zorganizowanym miningu na większą skalę urząd może uznać to za działalność gospodarczą, a wtedy rozliczasz się jak samozatrudniony.
Wynagrodzenie w krypto. Jeśli pracodawca płaci Ci w tokenach, ich wartość traktuje się jak zwykłą pensję. Podlega Income Tax i składkom NI, a pracodawca powinien rozliczyć je przez PAYE.
Sprzedaż tokenów otrzymanych wcześniej jako dochód. Tu następuje podwójne rozliczenie, ale bez podwójnego opodatkowania. Wartość w dniu otrzymania została już uznana za dochód, więc przy późniejszej sprzedaży CGT liczysz tylko od wzrostu wartości od tego momentu.
Airdropy. Tokeny, które dostajesz bez żadnej aktywności z Twojej strony, zwykle nie są dochodem, a CGT pojawia się dopiero przy ich zbyciu. Jeśli jednak dostajesz je w zamian za jakąś usługę, na przykład promocję projektu, traktuje się je jak dochód. Każdy taki przypadek warto sprawdzić indywidualnie.
Zakupy za krypto. Zapłata Bitcoinem za laptopa albo wakacje to dla HMRC sprzedaż Bitcoina. Jeśli token zyskał na wartości od momentu zakupu, powstaje zysk do rozliczenia, mimo że nie dotknąłeś żadnych funtów.
Jak wpisać krypto w Self Assessment krok po kroku
- Zbierz historię transakcji ze wszystkich giełd i portfeli za okres od 6 kwietnia 2025 do 5 kwietnia 2026. Pamiętaj o transferach między własnymi portfelami: to nie jest zbycie, ale trzeba je wychwycić, żeby nie policzyć ich podwójnie.
- Przelicz każdą transakcję na funty po kursie z dnia operacji i prowadź pule kosztów dla każdego tokena.
- Ustal zysk lub stratę dla każdego zbycia, uwzględniając regułę tego samego dnia i regułę 30 dni.
- Zsumuj wyniki za cały rok, odejmij straty i zwolnienie 3 000 funtów.
- Wypełnij zeznanie. Zyski kapitałowe trafiają do stron dotyczących CGT (SA108). Od roku podatkowego 2024/25 formularz ma osobną sekcję na kryptoaktywa, którą wypełnia się w funtach. Dochód z miningu czy stakingu nie ma własnej rubryki i idzie jako inny dochód.
- Opłać podatek do 31 stycznia 2027, czyli w tym samym terminie, w którym mija czas na złożenie zeznania online.
Jeśli nie jesteś zarejestrowany w Self Assessment, a miałeś w roku wyłącznie zyski z krypto, możesz skorzystać z alternatywy: internetowej usługi „Report and pay your Capital Gains Tax”, która działa niezależnie od zeznania rocznego. Zgłoszenie zysków za 2025/26 ma w tym trybie termin 31 grudnia 2026.
Uwaga na rejestrację. Jeśli musisz dopiero założyć konto w Self Assessment, nie zwlekaj. Termin rejestracji za rok 2025/26 upłynął 5 października 2026, a każdy dzień zwłoki to ryzyko dodatkowych problemów. Szczegóły o numerze UTR i dostępie do Government Gateway opisaliśmy w osobnym artykule na blogu.
Co HMRC wie o Twoich kryptowalutach i jakie błędy popełnia się najczęściej
Przez lata krypto uchodziło za obszar, w którym trudno cokolwiek wyśledzić. To się kończy. W ramach Cryptoasset Reporting Framework dostawcy usług kryptowalutowych mają obowiązek przekazywać dane o klientach organom podatkowym. Za brak zgodności z przepisami grożą im kary do 300 funtów za każdego użytkownika. HMRC zacznie otrzymywać te informacje w 2027 roku i będzie je zestawiać z tym, co zadeklarowano w zeznaniach. Dochodzi do tego system analityczny CONNECT, który opisaliśmy w osobnym artykule.
Jeśli w poprzednich latach coś pominąłeś, lepiej zgłosić się samemu. HMRC prowadzi do tego celu Crypto Disclosure Service, a dobrowolne ujawnienie zwykle kończy się łagodniej niż wykrycie zaległości przez urząd.
Najczęstsze błędy przy rozliczaniu krypto:
- Pominięcie wymiany krypto na krypto. Każda taka operacja to zbycie.
- Poleganie na raporcie z giełdy. To zestawienie transakcji, nie kalkulacja podatku. Nie uwzględnia puli kosztów ani reguły 30 dni.
- Liczenie zysku od jednego zakupu zamiast od puli. Wynik wychodzi inny, często niższy niż powinien.
- Brak zgłoszenia straty. Strata, której nie zgłosisz, przepada. Nie odliczysz jej od przyszłych zysków.
- Zapomniane portfele i giełdy. Konto założone cztery lata temu i nigdy nieruszane nadal figuruje w rejestrach.
- Pominięcie dochodu ze stakingu lub lendingu. Drobne kwoty się sumują, a limit 1 000 funtów szybko znika.
- Brak dokumentacji. HMRC może poprosić o rejestry w ramach kontroli. Bez nich trudno obronić własne wyliczenia.
Podsumowanie: policz teraz, zapłać spokojnie w styczniu
Podatek od kryptowalut w UK nie jest skomplikowany w założeniach, ale bywa żmudny w praktyce. Zysk liczy się od puli kosztów. Wymiana krypto na krypto jest zbyciem, a dochód ze stakingu rozlicza się osobno. Do 3 000 funtów zysku rocznie jesteś zwolniony z CGT. Powyżej płacisz 18% lub 24%. Zeznanie za rok 2025/26 trzeba złożyć i opłacić do 31 stycznia 2027.
Największy problem to nie sam podatek, tylko historia transakcji. Im więcej giełd, portfeli i operacji, tym więcej pracy z odtworzeniem puli, a każda luka w danych zwiększa ryzyko błędu. Dlatego warto zacząć porządkować dokumenty już teraz, a nie w styczniu.
Jeśli wolisz zostawić to specjalistom, pomagamy w tym w ProsperX. Rozliczamy kryptowaluty w UK: od uporządkowania historii transakcji, przez obliczenie zysków i strat, po złożenie zeznania Self Assessment. Napisz do nas, a przygotujemy wycenę dopasowaną do liczby Twoich transakcji.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej. Dane aktualne na 6 października 2026 roku.